1. Opóźniony rozwoju mowy – zjawisko polegającego na wolniejszym niż u rówieśników wykształcaniu się kompetencji językowej i komunikacyjnej lub sprawności realizacyjnej.
2. Zaburzenia ze spektrum autyzmu – zaburzenia w porozumiewaniu się mają rozległy charakter i często wychodzą poza zachowania werbalne.
3. Zaburzenia neurologiczne: mózgowe porażenie dziecięce, niedokształcenie mowy o typie afazji, padaczka – dodatkowym elementem zakłóceń komunikacyjnych są motoryka i ruch.

Terapia zaburzeń mowy związanych z zaburzeniami sprawności realizacyjnych:

1. Dysfonia – czynnościowe zaburzenia głosu u osób nadużywających narządu głosu lub będących efektem zmienionych procesów psychicznych.
2. Dysglosja – niewłaściwe realizowanie głosek wynikające z anomalii tkwiących w budowie narządów artykulacyjnych (wady zgryzu, ankyloglosja, stany po wycięciu nowotworu jamy ustnej, rozszczep podniebienia).
3. Niepłynność mówienia, jąkanie – utrudnienia w płynności wypowiedzi spowodowane przerwami, powtarzaniem dźwięków, sylab lub słów oraz wydłużeniem dźwięków.